punjabvillagehistoy

ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਨੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਲਈ 22 ਮੰਜੀਆਂ ਭਾਵ ਕੇਂਦਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ। ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਰੋਵਰ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਨੇਪਰੇ ਚਾੜ੍ਹਨ ਲਈ ਚੌਥੇ ਗੁਰੂ ਸ੍ਰੀ ਰਾਮਦਾਸ ਨੇ ਨਵੇਂ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਸੰਦ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ । ਇਹ ਕੁਲਵਕਤੀ ਧਾਰਮਿਕ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਸਨ, ਜਿਹੜੇ ਸਿੱਖ ਮੱਤ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ … Read more

ਜੈਤੋ ਮੋਰਚੇ ਦਾ ਆਰੰਭ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਿਪੁਦਮਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਨਾਭਾ ਰਿਆਸਤ ਦੀ ਗੱਦੀਓਂ ਉਤਾਰਣ ਕਾਰਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। 1849 ਵਿਚ ਪੰਜਾਬ ਉਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਕੀਤੇ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਦਾ ਮਹੱਤਵ ਸਮਝਦੇ ਹੋਏ ਇਹਨਾਂ ਉਤੇ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਧਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਕੰਮਾਂ … Read more

ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਗਦਰ ਲਹਿਰ ਦਾ ਆਰੰਭ ਸੰਨ 1913 ਵਿਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਸਟੇਟ ਐਰੇਗਨ ਵਿਚ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਮੋਢੀ ਲਾਲਾ ਹਰਦਿਆਲ, ਸੋਹਣ ਸਿੰਘ ਭਕਨਾ, ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸਰਾਭਾ, ਪਿਰਥੀ ਸਿੰਘ ਆਜ਼ਾਦ ਵਗੈਰਾ ਸਨ । ਪ੍ਰਚਾਰ ਲਈ ਗਦਰ ਨਾਂਅ ਦਾ ਅਖ਼ਬਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਕਰਕੇ ਇਸ ਲਹਿਰ ਦਾ ਨਾਂਅ ਹੀ ਗ਼ਦਰ ਲਹਿਰ ਪੈ ਗਿਆ। ਗ਼ਦਰ ਲਹਿਰ ਦੇ … Read more

ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਪੰਨੇ ਖੂਨ ਨਾਲ ਲਥਪਥ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇਸਤਰੀਆਂ ਦੀ ਦੇਣ ਕਾਬਿਲ-ਏ-ਸਨਮਾਨ ਹੈ। ਇਹ ਉਹ ਇਸਤਰੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਮਹਿਲ ਉੱਪਰ ਚਮਕਾਇਆ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਨੀਹਾਂ ਦੇ ਪੱਥਰ ਬਣ ਕੇ ਇਸ ਲਹਿਰ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਕੇ ਵਧੇਰੇ ਖੁਸ਼ੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਇਕ ਜਹਾਜ਼ ਗ਼ਦਰ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਲੀਡਰਾਂ ਨੂੰ … Read more

ਗ਼ਦਰੀ ਬਾਬਿਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਸਿੱਖੀ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਸੀ (ਇਕ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਗੱਲਬਾਤ) ? ਸਿੱਖ ਸੰਘਰਸ਼ ਬਾਰੇ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਤਿੰਨ ਕਿਤਾਬਾਂ ਆ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਤਕ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਨੂੰ ਅਧਿਐਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿਚ ਤਕਰੀਬਨ ਚਾਰ ਵਾਰ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਵਿਰੋਧ ਉਠਿਆ ਤੇ 1947 ਅਤੇ 1984 ਦੇ ਵੱਡੇ … Read more

ਸ਼ਹੀਦ ਬੱਬਰ ਅਕਾਲੀ ਰਤਨ ਸਿੰਘ ਰੱਕੜ ਦਾ ਸਿੰਘਊਪਣ ਸਿੰਘਊਪਣ : ਸੰਗਯ, ਸਿੰਘਪੁਣਾ, ਦਲੇਰੀ, ਬਹਾਦਰੀ, ਖਾਲਸਾ ਧਰਮ ਦਾ ਭਾਵ। ਸਿੰਘ : ਸ਼ੇਰ । ਸ਼ਾਰ ਦੂਲ (ਰਤ੍ਰ ਗਿਆਨ ਦੇ ਜਾਨਣ ਵਾਲਾ), ਖੰਡੇ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤਧਾਰੀ, ਬਹਾਦਰ, ਦਲੇਰ, ਸੂਰਬੀਰ, ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉੱਤਮ। ਪਣ : ਉਸਤਤ, ਪ੍ਰਤਿੱਗਿਆ, ਸ਼ਰਤ ਲਗਾ ਕੇ ਖੇਡੀ ਹੋਈ ਬਾਜ਼ੀ, ਭਾਵ ਵਾਚਕ ਸੰਗਯ ਜਿਵੇਂ ਗਿਆਨੀ ਦਾ ਗਿਆਨਪਣ ਲਾਊਨਕ … Read more

ਭੂਮਿਕਾ ਭਗਤ ਨਾਮਦੇਵ ਜੀ ਬਾਰੇ ਵਿਭਾਗ ਵਲੋਂ ਛਾਪੀ ਜਾ ਰਹੀ ਇਹ ਤੀਜੀ ਪੁਸਤਕ ਹੈ। ਪਹਿਲੀ ਪੁਸਤਕ, ਡਾ. ਪ੍ਰਭਾਕਰ ਮਾਚਵੇ ਵਲੋਂ ਨਾਮਦੇਵ ਜੀ ਬਾਰੇ ਲਿਖੀ ਹੋਈ – ਪੁਸਤਕ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਅਨੁਵਾਦ ਹੈ । ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਨੂੰ ਵਿਭਾਗ ਵਲੋਂ 1969 ਈ. ਵਿਚ ਛਾਪਿਆ ਗਿਆ । ਦੂਸਰੀ ਪੁਸਤਕ 1978 ਈ. ਵਿਚ ਛਾਪੀ ਗਈ । ਇਸ ਦੇ ਲੇਖਕ ਭਾਈ … Read more

ਮਨੁੱਖਤਾ ਦਾ ਮਹਾਨ ਚਿਤੇਰਾ ਪੁਰਦਮਨ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਵਿਸ਼ਵ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਚਿਤਰਕਾਰ ਸਰਦਾਰ ਸੋਭਾ ਸਿੰਘ ਇਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਨਿੱਘੇ ਮਨੁੱਖ ਤੇ ਨੇਕ ਸੋਚਣੀ ਵਾਲੇ ਕਲਾਕਾਰ ਸਨ । ਕਾਲਜ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਕਾਫ਼ੀ ਕੁਝ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਸੇਖੋਂ ਹੁਰਾਂ ਤੋਂ ਸੁਣਦੇ ਰਹੇ ਹਾਂ । ਮਨ ਵਿਚ ਬੜੀ ਇੱਛਾ ਸੀ ਕਿ … Read more

ਅਮੀਰ ਸਭਿਅਤਾ ਦੀ ਕੀਰਤੀ ਗਾਥਾ ਗੋਆਰ ਰਾਜਪੂਤਾਂ/ਬਾਜ਼ੀਗਰਾਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਇਨਸਾਨ ਕੰਦਰਾਂ, ਗੁਫਾਵਾਂ, ਅਤੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਓਟ ਵਿਚ ਹੀ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਜੀਵਨ ਨਿਰਬਾਹ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਸਮਾਂ ਬਦਲਦਾ ਗਿਆ, ਸਮਝ ਨੇ ਮਾਨਵੀ ਦਿਮਾਗ ਵਿਚ ਘਰ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਇਨਸਾਨ ਬੇਹਤਰੀ ਵੱਲ ਕਦਮ ਪੁੱਟਣ ਲੱਗਿਆ। ਲੋੜਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਨੇ ਪਹਿਰਾਵੇ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਪੱਤਿਆਂ … Read more

ਗਾਡੀ ਲੁਹਾਰ ਕਬੀਲਾ : ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਪਿਛੋਕੜ ਕੁਝ ਸਦੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਹੜੀਆਂ ਪਰਿਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਦਿਆਂ ਗਾਡੀ ਲੁਹਾਰ ਰਾਜਪੂਤ ਆਪਣੀ ਅਲੌਕਿਕ ਸ਼ਾਨ, ਗੌਰਵ ਅਤੇ ਮੁਖ ਧਾਰਾ ਨਾਲੋਂ ਟੁੱਟ ਕੇ, ਨਾ ਕੇਵਲ ਜਨਮ ਭੁੰਏਂ ਤੋਂ ਹੀ ਵਾਂਝੇ ਰਹਿ ਗਏ ਅਤੇ ਇਕ ਟੱਪਰੀਵਾਸ ਕਬੀਲੇ ਵਿਚ ਪ੍ਰਵਰਤਿਤ ਹੋ ਗਏ, ਇਸਦੇ ਤਾਰਕਿਕ ਆਧਾਰ ਲਭਣੇ ਕਠਿਨ ਹਨ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਜੋ ਕਿਸੇ ਸ਼ਾਸਕ … Read more