ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਮੰਗਲ ਹਠੂਰ | Punjabi Virsa

ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਮੰਗਲ ਹਠੂਰ | Punjabi Virsa

ਮੁੱਖ ਬੰਧ ਕਵਿਤਾ ਕਿਵੇਂ ਉਪਜਦੀ ਹੈ? ਗੀਤ ਕਿੱਥੋਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ? ਇਹ ਸਵਾਲ ਸਿਰਫ ਜਨ-ਸਧਾਰਨ ਲਈ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਕਵੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਇਕ ਬੁਝਾਰਤ ਹਨ। ਚੰਗੀ ਕਵਿਤਾ ਸੁਣਕੇ ਜਾਂ ਪੜ੍ਹਕੇ ਇੰਝ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਉਹਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਹੰਢਾਉਂਦੇ ਆਏ ਹੋਈਏ। ਕਵਿਤਾ ਪਾਣੀ ਹੈ ਤੇ ਕਵੀ ਖੂਹ ਪੁੱਟ ਕੇ ਪਾਣੀ ਕੱਢ ਸਕਦਾ … Read more

ਉਹ ਸੱਚਾਈਆਂ ਜੋ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਸਿਧਾਰਥ ਨੇ ਦੇਖੀਆਂ

ਉਹ ਸੱਚਾਈਆਂ ਜੋ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਸਿਧਾਰਥ ਨੇ ਦੇਖੀਆਂ

ਉਹ ਸੱਚਾਈਆਂ ਜੋ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਸਿਧਾਰਥ ਨੇ ਦੇਖੀਆਂ, ਪਰ ਅਸੀਂ ਰੋਜ਼ ਦੇਖ ਕੇ ਵੀ ਅਣਦੇਖਿਆ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ: ਇੱਕ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਜਿਸਨੇ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਦੇਖਿਆ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਸੋਚਿਆ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਸੱਚਾਈਆਂ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ? ਉਹ ਸੱਚਾਈਆਂ ਜੋ ਸਾਡੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਹਰ ਪਲ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, … Read more

ਚਾਲੀ ਦਿਨ ਡਾ ਧੁੱਗਾ ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ

ਚਾਲੀ ਦਿਨ ਡਾ ਧੁੱਗਾ ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ

ਚਾਉ।ਇਣ॥ ਇਹ ਜੁ ਦੁਨੀਆ ਸਿਹਰੁ ਮੇਲਾ ॥ ਸਮਰਪਣ ਮੇਰੇ ਪਿੰਡ ਦੀ ਅਸੀਸਾਂ-ਲਬਰੇਜ਼ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ। ਦਾਦੀਆਂ ਦੀਆਂ ਮੋਹ ਭਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ, ਬਾਬਿਆਂ ਦੇ ਅੱਟਣਾਂ ਭਰੇ ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ। ਰਾਹ ਤੱਕਦੀ ਉਦਾਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਜੂਹ ਨੂੰ, ਸਾਂਝੇ ਘਰਾਂ ਦੇ ਉੱਜੜੇ ਇੱਕ ਖੂਹ ਨੂੰ। ਘੁੱਗ ਵੱਸਦੇ ਮੇਰੇ ਗਰਾਂ ਨੂੰ… ਪਿੰਡ ‘ਧੁੱਗਾ ਕਲਾਂ’ ਨੂੰ। …ਜਿੱਤ ਤੇ ਹਾਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਿਰਫ਼ … Read more

ਦਿਲ ਦੇ ਭੇਤ ਖ਼ਲੀਲ ਜਿਬਰਾਨ

ਦਿਲ ਦੇ ਭੇਤ ਖ਼ਲੀਲ ਜਿਬਰਾਨ

ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਰੂਬਰੂ-ਖ਼ਲੀਲ ਜਿਬਰਾਨ ‘ਭੇਟ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਇਹ ਪੁਸਤਕ-ਮੇਰੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਤੂਫ਼ਾਨ ਵਿਚ ਆਏ ਹਵਾ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਝੋਕੇ ਨੂੰ—ਉਸ ਸਾਊ ਰੂਹ ਨੂੰ ਜੋ ਤੂਫ਼ਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਕਦਮ ਮਿਲਾ ਕੇ ਤੁਰਦੀ ਤੇ ਉਸ ਹਵਾ ਦੇ ਝੋਕੇ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।’ —ਖ਼ਲੀਲ ਜਿਬਰਾਨ ਇਹ ਅਚੰਭੇ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਖ਼ਲੀਲ ਜਿਬਰਾਨ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਆਏ ਤੂਫ਼ਾਨ … Read more

ਧਰਮ-ਯੁੱਧ ਮੋਰਚਾ ( ਦੋ ਸਾਲਾ ਸੰਖੇਪ ਇਤਿਹਾਸ ) ਸੰਤ ਹਰਚੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਲਗੋਵਾਲ

ਧਰਮ-ਯੁੱਧ ਮੋਰਚਾ ( ਦੋ ਸਾਲਾ ਸੰਖੇਪ ਇਤਿਹਾਸ ) ਸੰਤ ਹਰਚੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਲਗੋਵਾਲ

ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਸਿਖ ਧਰਮ ਦੇ, ਕਿਰਤ ਕਰੋ, ਵੰਡ ਛਕੋ ਤੇ ਨਾਮ ਜਪੋ ਦੇ ਮਹਾਨ ਅਸੂਲਾਂ ਦੀ ਧਾਰਨੀ ਇਨਕਲਾਬੀ ਜਥੇਬੰਦੀ ਹੈ । ਦੁਖੀ, ਮਜ਼ਲੂਮਾਂ ਲਈ ਆਪਾ ਵਾਰਨ ਅਤੇ ਜਬਰ ਤੇ ਜ਼ੁਲਮ ਦੇ ਵਿਰੁਧ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਜੋ ਸੰਕਲਪ ਅਨੰਦਪੁਰੀ ਧਾਰਾ ਵਿਚੋਂ ਰੂਪਮਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਸੰਕਲਪ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ … Read more

ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਸ਼ਹੀਦ ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਖਾਲੜਾ ਦੀ ਸ਼ਹੀਦੀ (6 ਸਤੰਬਰ 1995) ਦੀ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ‘ਤੇ

ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਖਾਲੜਾ

ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਖਾਲੜਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ‘ਚ ਇਕ ਬੈਂਕ ਦਾ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਸੀ। ਇਕ ਵਾਰ ਇਕ ਗੁੰਮ ਹੋ ਚੁਕੇ ਦੋਸਤ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਜਦ ਉਸ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਮਿਊਂਸਪਲ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਫਰੋਲੇ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਸੈਂਕੜੇ ਬੰਦਿਆਂ ਦੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਅਣਪਛਾਤੇ ਕਹਿ ਕੇ ਸਸਕਾਰਿਆ ਦਿਖਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਘੋਖ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਤਾ … Read more

ਰੱਤੋ ਰੱਤ ਪੰਜਾਬ ਦਲਬੀਰ ਸਿੰਘ

ਰੱਤੋ ਰੱਤ ਪੰਜਾਬ

ਅਕੀਦਾ ਇਹ ਸ਼ੌਕ ਹੈ ਜਾਂ ਮਜਬੂਰੀ ਕਈ ਵਾਰੀ ਇੰਜ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਮਾਮਲੇ ਬਾਰੇ, ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇ ਬਾਰੇ ਲੜੀਬੱਧ ਵਿਚਾਰ ਅਚਾਨਕ ਜ਼ਿਹਨ ਦੀ ਸਲੇਟ ਉੱਤੇ ਉਭਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣੇ ਹੀ ਕਾਗਜ਼ ਉੱਤੇ ਉਤਾਰ ਲਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਲੇਖ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨਾ … Read more

ਵਿਸਰ ਰਿਹਾ ਵਿਰਾਸਤੀ ਵਿਰਸਾ ਜਤਿੰਦਰ ਕੌਰ ਬੁਆਲ | Viarsti Visra

ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ

ਭਾਗ ਪਹਿਲਾ ਸਾਡੇ ਅਹਿਮ ਤਿਉਹਾਰ ਅਤੇ ਰਸਮੋ-ਰਿਵਾਜ ਤੀਆਂ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਇਹਦਾ ਪਿਛੋਕੜ ਤੀਆਂ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਇਹਦੇ ਪਿਛੋਕੜ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਜੇ ਮਹਾਰਾਜੇ ਸੋਹਣੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਅਕਸਰ ਭਾਲ ‘ਚ ਹੁੰਦੇ ਸੀ। ਉਹ ਵਜੀਰਾਂ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੰਦੇ ਸੀ ਕੁੜੀਆਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰਨ ਦਾ, ਫੇਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਏਸ ਬਹਾਨੇ ਨਾਲ ਨਚਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਤੇ ਉਥੋਂ ਉਹ ਚੁਣ … Read more

ਪੰਡੋਰੀ ਨਿੱਝਰਾਂ ਪਿੰਡ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ | Pandori Nijharan Village History

ਪੰਡੋਰੀ ਨਿੱਝਰਾਂ   ਸਥਿਤੀ : ਤਹਿਸੀਲ ਜਲੰਧਰ ਦਾ ਇਹ ਪਿੰਡ ਪੰਡੋਰੀ ਨਿੱਝਰਾਂ, ਭੋਗਪੁਰ – ਆਦਮਪੁਰ ਸੜਕ ਤੋਂ 15 ਕਿਲੋ ਮੀਟਰ ਦੂਰ ਸਥਿਤ, ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਖੁਰਦਪੁਰ ਤੋਂ 4 ਕਿਲੋ ਮੀਟਰ ਤੇ ਜਲੰਧਰ ਤੋਂ 20-22 ਕਿਲੋ ਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਿਛੋਕੜ ਤੇ ਮਹੱਤਤਾ ਇਸ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਅਕਬਰ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦੇ ਦਰਬਾਰੀ ਪਹਿਲਵਾਨ ਫੱਤੇ ਨੇ ਵਸਾਇਆ। ਫੱਤੇ ਦਾ ਪਹਿਲਾ … Read more

ਉਰਦੂ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸ਼ਾਇਰ ਜੌਨ ਏਲੀਆ ਬਾਰੇ ਅਣਸੁਣੀ ਜਾਣਕਾਰੀ 

ਉਰਦੂ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸ਼ਾਇਰ ਜੌਨ ਏਲੀਆ ਬਾਰੇ ਅਣਸੁਣੀ ਜਾਣਕਾਰੀ 

“ ਇਕ ਸ਼ਖ਼ਸ ਕਰ ਰਹਾ ਹੈ ਅਭੀ ਤਕ ਵਫ਼ਾ ਕਾ ਜ਼ਿਕਰ   ਕਾਸ਼ ਉਸ ਜ਼ੁਬਾਂ-ਦਰਾਜ਼ ਕਾ ਮੂੰਹ ਨੋਚ ਲੇ ਕੋਈ “ ਇਹ ਸ਼ਿਅਰ ਲਿਖਣ ਵਾਲਾ ਸਾਹਿਬ-ਏ-ਜ਼ੁਬਾਨ ਸ਼ਾਇਰ ਜੌਨ ਏਲੀਆ 2002 ‘ਚ ਮਰ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਸਲ ਚ ਉਸਦੀ ਮਾਨਸਿਕ ਮੌਤ ਇਸ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਦੇਰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਪਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਮਿਆਂ ਦੇ ਢਿੱਡ ਵਿਚ ਵੱਜੀ ਮੁੱਕੀ … Read more