ਗ਼ਦਰੀ ਬਾਬਿਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਸਿੱਖੀ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਸੀ (ਇਕ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਗੱਲਬਾਤ) ? ਸਿੱਖ ਸੰਘਰਸ਼ ਬਾਰੇ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਤਿੰਨ ਕਿਤਾਬਾਂ ਆ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਤਕ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਨੂੰ ਅਧਿਐਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿਚ ਤਕਰੀਬਨ ਚਾਰ ਵਾਰ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਵਿਰੋਧ ਉਠਿਆ ਤੇ 1947 ਅਤੇ 1984 ਦੇ ਵੱਡੇ … Read more
ਸ਼ਹੀਦ ਬੱਬਰ ਅਕਾਲੀ ਰਤਨ ਸਿੰਘ ਰੱਕੜ ਦਾ ਸਿੰਘਊਪਣ ਸਿੰਘਊਪਣ : ਸੰਗਯ, ਸਿੰਘਪੁਣਾ, ਦਲੇਰੀ, ਬਹਾਦਰੀ, ਖਾਲਸਾ ਧਰਮ ਦਾ ਭਾਵ। ਸਿੰਘ : ਸ਼ੇਰ । ਸ਼ਾਰ ਦੂਲ (ਰਤ੍ਰ ਗਿਆਨ ਦੇ ਜਾਨਣ ਵਾਲਾ), ਖੰਡੇ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤਧਾਰੀ, ਬਹਾਦਰ, ਦਲੇਰ, ਸੂਰਬੀਰ, ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉੱਤਮ। ਪਣ : ਉਸਤਤ, ਪ੍ਰਤਿੱਗਿਆ, ਸ਼ਰਤ ਲਗਾ ਕੇ ਖੇਡੀ ਹੋਈ ਬਾਜ਼ੀ, ਭਾਵ ਵਾਚਕ ਸੰਗਯ ਜਿਵੇਂ ਗਿਆਨੀ ਦਾ ਗਿਆਨਪਣ ਲਾਊਨਕ … Read more
ਭੂਮਿਕਾ ਭਗਤ ਨਾਮਦੇਵ ਜੀ ਬਾਰੇ ਵਿਭਾਗ ਵਲੋਂ ਛਾਪੀ ਜਾ ਰਹੀ ਇਹ ਤੀਜੀ ਪੁਸਤਕ ਹੈ। ਪਹਿਲੀ ਪੁਸਤਕ, ਡਾ. ਪ੍ਰਭਾਕਰ ਮਾਚਵੇ ਵਲੋਂ ਨਾਮਦੇਵ ਜੀ ਬਾਰੇ ਲਿਖੀ ਹੋਈ – ਪੁਸਤਕ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਅਨੁਵਾਦ ਹੈ । ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਨੂੰ ਵਿਭਾਗ ਵਲੋਂ 1969 ਈ. ਵਿਚ ਛਾਪਿਆ ਗਿਆ । ਦੂਸਰੀ ਪੁਸਤਕ 1978 ਈ. ਵਿਚ ਛਾਪੀ ਗਈ । ਇਸ ਦੇ ਲੇਖਕ ਭਾਈ … Read more
ਮਨੁੱਖਤਾ ਦਾ ਮਹਾਨ ਚਿਤੇਰਾ ਪੁਰਦਮਨ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਵਿਸ਼ਵ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਚਿਤਰਕਾਰ ਸਰਦਾਰ ਸੋਭਾ ਸਿੰਘ ਇਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਨਿੱਘੇ ਮਨੁੱਖ ਤੇ ਨੇਕ ਸੋਚਣੀ ਵਾਲੇ ਕਲਾਕਾਰ ਸਨ । ਕਾਲਜ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਕਾਫ਼ੀ ਕੁਝ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਸੇਖੋਂ ਹੁਰਾਂ ਤੋਂ ਸੁਣਦੇ ਰਹੇ ਹਾਂ । ਮਨ ਵਿਚ ਬੜੀ ਇੱਛਾ ਸੀ ਕਿ … Read more
ਅਮੀਰ ਸਭਿਅਤਾ ਦੀ ਕੀਰਤੀ ਗਾਥਾ ਗੋਆਰ ਰਾਜਪੂਤਾਂ/ਬਾਜ਼ੀਗਰਾਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਇਨਸਾਨ ਕੰਦਰਾਂ, ਗੁਫਾਵਾਂ, ਅਤੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਓਟ ਵਿਚ ਹੀ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਜੀਵਨ ਨਿਰਬਾਹ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਸਮਾਂ ਬਦਲਦਾ ਗਿਆ, ਸਮਝ ਨੇ ਮਾਨਵੀ ਦਿਮਾਗ ਵਿਚ ਘਰ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਇਨਸਾਨ ਬੇਹਤਰੀ ਵੱਲ ਕਦਮ ਪੁੱਟਣ ਲੱਗਿਆ। ਲੋੜਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਨੇ ਪਹਿਰਾਵੇ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਪੱਤਿਆਂ … Read more
ਗਾਡੀ ਲੁਹਾਰ ਕਬੀਲਾ : ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਪਿਛੋਕੜ ਕੁਝ ਸਦੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਹੜੀਆਂ ਪਰਿਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਦਿਆਂ ਗਾਡੀ ਲੁਹਾਰ ਰਾਜਪੂਤ ਆਪਣੀ ਅਲੌਕਿਕ ਸ਼ਾਨ, ਗੌਰਵ ਅਤੇ ਮੁਖ ਧਾਰਾ ਨਾਲੋਂ ਟੁੱਟ ਕੇ, ਨਾ ਕੇਵਲ ਜਨਮ ਭੁੰਏਂ ਤੋਂ ਹੀ ਵਾਂਝੇ ਰਹਿ ਗਏ ਅਤੇ ਇਕ ਟੱਪਰੀਵਾਸ ਕਬੀਲੇ ਵਿਚ ਪ੍ਰਵਰਤਿਤ ਹੋ ਗਏ, ਇਸਦੇ ਤਾਰਕਿਕ ਆਧਾਰ ਲਭਣੇ ਕਠਿਨ ਹਨ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਜੋ ਕਿਸੇ ਸ਼ਾਸਕ … Read more
ਭੂਮਿਕਾ ਸਿੱਖ ਰਾਜ ਦੀ ਨੀਂਹ ਤਾਂ ਉਸ ਵਕਤ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ‘ਤੇ ਹੀ ਰੱਖੀ ਗਈ ਸੀ ਜਦੋਂ ਪੰਜਵੇਂ ਗੁਰੂ, ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਛੇਵੇਂ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਮੀਰੀ ਅਤੇ ਪੀਰੀ ਦੀਆਂ ਦੋ ਕਿਰਪਾਨਾਂ ਧਾਰਨ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ। ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵਾਸਤੇ ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਦੀ ਵੀ ਲੋੜ … Read more
ਲੁਬਾਣਿਆਂ ਦਾ ਮੂਲ ਲੁਬਾਣੇ ਬਣਜਾਰਿਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਤਬਕਾ ਹੈ। ਬਣਜਾਰੇ ਵਾਪਾਰੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਵਣਜ ਵਾਪਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਬਣਜਾਰਿਆਂ ਦੀ ਕਿਰਤ ਵਾਪਾਰ ਹੈ ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਗੋਤ, ਵੈਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗੋਤਾਂ ਵਾਂਗ ਅਗਰਵਾਲ, ਮਿੱਤਲ, ਗਰਗ ਆਦਿ ਨਹੀਂ। ਜਿਹੜੇ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਾਪਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦੇ ਹਨ ਉਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਹ ਵੈਸ਼ ਹੀ ਹੋਣ। … Read more
ਰਾਜਾ ਮਹਿੰਦਰ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ (1886-1979) ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਰਾਜਾ ਮਹਿੰਦਰ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਦੀ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਵਾਸ ਬਖਸ਼ੇ। ਵਿਲਖਣ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦ ਸੁਭਾਅ ਦੇ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਵਧੇਰਾ ਹਿੱਸਾ ਜਲਾਵਤਨੀ ਵਿਚ ਹੀ ਗੁਜ਼ਾਰਿਆ। ਆਪਣੀ ਰਿਆਸਤ, ਜਾਇਦਾਦ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੀ ਨਿੱਘੀ ਗੋਦ ਦੀ ਪ੍ਰਵਾਹ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀ ਰਾਹ ਤੇ ਚਲਦੇ … Read more
ਭੂਮਿਕਾ ਧਰਮ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਮਾਰਗ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਰੱਖਣ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੰਨਾ। ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਕਮੁੱਠ ਅਤੇ ਇਕਜੁੱਟ ਵੀ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਇਕ ਵੀ ਚੰਗਿਆੜੀ ਸਦੀਆਂ ਤੱਕ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲੜਾਉਣ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। … Read more
