ਪੰਜਾਬੀ ਇਤਿਹਾਸ

ਪਰਿਵਾਰਕ ਪਿਛੋਕੜ ਜੁਝਾਰੂ ਵਿਰਾਸਤ ਅਠਾਰ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ਭਾਈ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਵਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਸੁਨਹਿਰੀ ਅੱਖਰਾਂ ਵਿਚ ਦਰਜ ਹੈ। 1947 ਦੇ ਬਟਵਾਰੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਿੰਡ ਵਾਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਲਾਹੌਰ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਕਸੂਰ ਦੇ ਖਾਲੜਾ ਥਾਣੇ ਵਿਚ ਪੈਂਦਾ ਸੀ। ਵੰਡ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ ਥਾਣਾ ਖਾਲੜਾ ਦੇ ਜਿਹੜੇ ਪਿੰਡ ਪੂਰਬੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਰਹਿ ਗਏ, ਉਹ ਨਵੀਂ ਬਣੀ … Read more

ਗੁਰੀਲਾ ਮਿਹਨਤੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹਿੱਤ ਵਿੱਚ, ਜ਼ਾਲਮਾਂ ਅਤੇ ਲੁਟੇਰਿਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਲੁਕ ਕੇ ਲੜਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਗੁਰੀਲਾ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਗੁਰੀਲੇ ਦਾ ਮਕਸਦ ਹੁੰਦਾ ਏ, ਜ਼ਾਲਮ ਰਾਜ ਨੂੰ ਉਖਾੜਨਾ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਾਜ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨਾ, ਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਕਾਮਯਾਬੀ ਹਾਸਿਲ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਉੱਨਾ ਚਿਰ ਦੁਸ਼ਮਣ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਚੈਨ ਨਾ ਲੈਣ ਦੇਣਾ ਅਤੇ ਉਹਦੇ ਕਸੀਕਿਆਂ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰਦੇ ਰਹਿਣਾ। … Read more

ਬੀਬੀ ਰਜਨੀ ਜੀ  ਪਰਮ ਸਨਮਾਨਯੋਗ ਸਾਹਿਬ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਪਾਵਨ ਪਵਿੱਤਰ ਹਜ਼ੂਰੀ ਅੰਦਰ ਸੁਭਾਏਮਾਨ ਸਤਿਸੰਗੀ ਜਨੋਂ ! ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਕਾ ਖ਼ਾਲਸਾ॥ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਕੀ ਫ਼ਤਹਿ॥ ਇਮ ਜੋਗੀ ਤਪਸੀ ਮਹਦ ਭਯੋ ਬ੍ਰਿਤੰਤ ਬਿਸਾਲ॥ ਸੁਨਿ ਪਿਖਿ ਨਰ ਨਾਰੀ ਤਹਾਂ ਅਚਰਜ ਭੇ ਤਿਸੁ ਕਾਲ ॥ ਇਹ ਜੋਗੀ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਸੰਗ ਸਿੱਖ ਸੰਗਤਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਪਰਿਆ। ਜੋਗੀ ਕਿੰਨੇ … Read more

ਮੁੱਖ ਮੰਤਵ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ‘ਰਾਜਾ ਜੋਗੀ” ਪੁਸਤਕ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਵਿਚ ਮੇਰੇ ਕਈ ਸਾਲ ਖਰਚ ਹੋਏ। ਇਸ ਖੋਜ ਅੰਦਰ ਬੇਦੀ ਬੰਸ ਘਰਾਣਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਕੁਝ ਐਸੀਆਂ ਲਿਖਤੀ ਪੁਸਤਕਾਂ ਤੇ ਸੰਚੀਆਂ ਮਿਲੀਆਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਚਨ ਨਾਲ ”ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ” ਦਾ ਘਰੋਗੀ ਜੀਵਨ (ਸਮੇਤ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਧਰਮ ਪਤਨੀ ਜਗਤ ਮਾਤ ਸੁਲੱਖਣੀ ਜੀ) ਅਤੇ ਦੋਹਾਂ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਦੇ ਬਹੁਤੇ … Read more

ਕੋਈ ਦੋ ਸੌ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਜਪਾਨ ਵਿੱਚ ਦੋ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਯੁੱਧ ਛਿੜ ਗਿਆ ਸੀ । ਛੋਟਾ ਜੋ ਰਾਜ ਸੀ, ਭੈਭੀਤ ਸੀ, ਹਾਰ ਜਾਣਾ ਉਸ ਦਾ ਯਕੀਨੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਘਟ ਸੀ। ਥੋੜ੍ਹੀ ਘਟ ਨਹੀਂ, ਬਹੁਤ ਘਟ ਸੀ। ਦੁਸ਼ਮਣ ਕੋਲ ਦਸ ਸੈਨਿਕ ਸਨ ਤਾਂ ਉਸ ਕੋਲ ਇਕ ਸੈਨਿਕ ਸੀ। ਉਸ ਰਾਜ ਦੇ … Read more

ਦਸਮ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਤੋਂ ਕੁਰਬਾਨ ਪੀਰ ਬੁੱਧੂ ਸ਼ਾਹ ਸਢੌਰਾ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਸਮੇਂ ਦੇ ਹਾਣੀ ਮਹਾਂ-ਪੁਰਖ ਸਨ । ਉਹ ਮੁਗਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ (ਰਾਜਕਾਲ 1658-1707 ਈ.) ਦੇ ਸਮਕਾਲੀ ਸਨ। ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੇ ਜਨੂੰਨੀ ਰਾਜ ਵਿਚ ਮਨੁੱਖੀ ਹੱਕਾਂ ਦੀ ਜੋ ਮਿੱਟੀ ਪਲੀਤ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਦਸਮ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਵਰਗਾ ਦੈਵੀ ਸੂਰਮਾ ਹੀ ਠੱਲ੍ਹ ਪਾ ਸਕਦਾ ਸੀ । … Read more

ੴ ਸ੍ਰੀ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਕੀ ਫ਼ਤਹਿ॥ ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ  ਜੀਵਨ-ਛੁਹ The snap-shot on the opposite page was taken in Bombay in 1954, in the session of the 38th All India Sikh Educational Conference. The occasion was the Presentation of the Abhinandan Grantha to Bhai Sahib Jee. After the same had been … Read more

ਮਾਈ ਭਾਗੋ ਸੰਪਾਦਕੀ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਆਧੁਨਿਕ ਮੁੱਲਾਂ ਦਾ ਧਾਰਨੀ ਹੈ। ਰਵਾਇਤੀ ਅਤੇ ਅਖੌਤੀ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸਥਾਨ ਹਾਸਲ ਨਹੀਂ। ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਦੀ ਬਾਣੀ ਨਵੀਨ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਅਪਨਾਉਂਣ ਵਾਸਤੇ ਪ੍ਰੇਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ ਧਰਮ ਦੇ ਮੂਲ ਅਧਾਰਾਂ ਅਤੇ ਮਾਨਵਵਾਦੀ ਮੁਲਾਂ ਪ੍ਰਤਿ ਵਚਨਬੱਧ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ ਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿੱਖ … Read more

ਮੂਲ ਪਾਠ 1 ਅੱਵਲ ਹਮਦ ਜਨਾਬ ਅੱਲਾਹ ਦੀ ਨੂੰ, ਜਿਹੜਾ ਕੁਦਰਤੀ ਖੇਲ ਬਣਾਂਵਦਾ ਈ । ਚੌਦਾਂ ਤਬਕਾਂ ਦਾ ਨਕਸ਼ੋ ਨਗਾਰ ਕਰਕੇ। ਰੰਗ ਰੰਗ ਦੇ ਬਾਗ਼ ਲਗਾਂਵਦਾ ਈ। ਸਫ਼ਾਂ ਪਿੱਛਲੀਆਂ ਸਭ ਲਪੇਟ ਲੈਂਦਾ, ਅੱਗੋਂ ਹੋਰ ਹੀ ਹੋਰ ਵਛਾਂਵਦਾ ਈ। ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦਾ ਉਸ ਤੋਂ ਸਦਾ ਡਰੀਏ, ਬਾਦਸ਼ਾਹਾਂ ਤੋਂ ਭੀਖ ਮੰਗਾਂਵਦਾ ਈ। 2 ਏਥੇ ਆਇਆਂ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆਂ ਮੋਹ … Read more

ਮੈਂ ਚਮਕੀਲੇ ਦੀ ਗੀਤਕਾਰੀ ਤੇ ਗਾਇਕੀ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਬੂਲਿਆ ਹੈ-ਸ਼ੌਂਕੀ ਮੈਂ ਅਮਰ ਸਿੰਘ ਚਮਕੀਲਾ ਬਾਰੇ ਕਾਫ਼ੀ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਲਿਖਣ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਪਰ ਕੋਈ ਸਬੱਬ ਨਹੀਂ ਸੀ ਬਣਦਾ। ਵਿੱਚੋਂ-ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਚਮਕੀਲੇ ਦੇ ਕਾਫੀ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਸਰੋਤਿਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਈ ਗਾਇਕਾਂ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਉਹਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮੈਨੂੰ ਹਾਂ ਪੱਖੀ ਹੁੰਗਾਰਾ ਹੀ ਮਿਲਿਆ। ਮੈਂ ਇਸ … Read more